Клапанлар санайы бору системаларынынъ муим къысмыдыр ве истисал джерьянында муим роль ойнайлар.
I. Клапаннынъ эсас вазифеси .
1.1 Медианы коммутация этмек ве кесмек:къапу клапаны, кобелек клапаны, шарикли клапанны сечип алмакъ мумкюн;
1.2 Орталыкънынъ кери акъмасынынъ огюне кечмек: 1.1.къайтарув клапанысечип алмакъ мумкюн;
1.3 Орталыкънынъ басымы ве акъымынынъ тезлигини низамламакъ: ихтиярий къапатув клапаны ве идаре клапаны;
1.4 Муитни айырув, къарыштырув я да даркъатув: тыкъынтылы клапан, .къапу клапаны, идаре клапаныны сечип алмакъ мумкюн;
1.5 Бору ёлу я да донатманынъ хавфсыз чалышмасыны темин этмек ичюн орта басымнынъ косьтерильген къыйметтен зияде олмамасына ёл берменъиз: хавфсызлыкъ клапаныны сечип алмакъ мумкюн.
Клапанларны сечип алув эсасен белясыз чалышув ве икътисат джеэтинден япыла.
II. Клапаннынъ вазифеси .
Бу ерде бир къач эсас факторлар иштирак эте, олар акъкъында тафсилятлы субет:
2.1 Ташыйыджы сувукълыкънынъ табиаты .
Сувнынъ чешити: Сувнынъ сувлу, газлы я да бувлы олгъаны клапанны сечип алувгъа догърудан-догъру тесир эте. Меселя, сувлу шейлер ичюн къапатув клапаны керек ола биле, газлар исе шарикли клапанлар ичюн даа келишкен ола биле. Коррозиягъа къаршы тургъан сувлар ичюн тот басмагъан челик я да махсус иритиджилер киби коррозиягъа къаршы тургъан материаллар керек. Япышкъанлыкъ: юксек япкъанлыкълы сувларгъа тыкъылувны эксильтмек ичюн диаметрлери буюк я да махсус япылгъан клапанлар керек ола биле. Парчачыкъларнынъ микъдары: къатты парчачыкълар олгъан сувлулыкъларгъа агъырувыгъа къаршы тургъан материаллар я да махсус япылгъан клапанлар, меселя, къыстырув клапанлары керек ола биле.
2.2 Клапаннынъ вазифеси .
Коммутаторнен идаре этмек: тек коммутатор функциясы керек олгъан вакъиалар ичюн шарикли клапанлар я да .къапу клапанларыумумий сечимлердир.
Акъынтыны низамлав: акъынтыны догъру идаре этмек керек олгъанда, глобуслы клапанлар я да идаре этюв клапанлары даа келише.
Кери акъынтынынъ огюне кечмек:Къайтарып клапанлар .сувнынъ кери акъмасы ичюн къулланыла.
Шунт я да бирлештирюв: ёлдан чыкъармакъ я да бирлештирмек ичюн учь ёллу я да чокъ ёллу клапан къулланыла.
2.3 Клапаннынъ колеми .
Борунынъ колеми: сув тегиз кечсин деп, клапаннынъ колеми борунынъ колемине келишмек керек. Акъынты талаплары: клапаннынъ колеми системанынъ акъынты талапларына джевап бермек керек, ве пек буюк я да пек кичик олса, о исе чалышув ренкине тесир этеджек. Орнатув ери: Орнатув ерининъ сынъырланмасы клапаннынъ колемини сечип алувгъа тесир эте биле.
2.4 Клапаннынъ къаршылыкъ джоюлувы .
Басымнынъ тюшюви: системанынъ чалышувына тесир этмемек ичюн, клапан басымнынъ тюшювини энъ эксик дереджеге еткизмек керек.
Акъынты каналынынъ дизайны: Толу тешикли шарикли клапанлар киби, толу тешикли клапанлар чекиш джоюлувыны эксильтелер.
Клапаннынъ чешити: базы клапанлар, меселя, кобелек клапанлары ачылгъанда, оларнынъ къаршылыгъы аз ола, шунынъ ичюн олар алчакъ басым тюшкен вакъиаларда къулланыла.
2.5 Клапаннынъ иш арарети ве иш басымы .
Сыджакълыкъ диапазоны: Клапан материаллары сувукълыкънынъ араретине уйгъунлашмакъ кереклер, юксек я да алчакъ араретли муитлерде исе араретке къаршы тургъан материалларны сечип алмакъ кереклер.
Басым севиеси: Клапан системанынъ энъ буюк иш басымына даянмакъ керек, юксек басымлы система исе юксек басым севиеси олгъан клапанны сечип алмакъ керек.
Арарет ве басымнынъ бирлешкен тесири: Юксек арарет ве юксек басымлы муитлерде материалнынъ къаттылыгъыны ве тыкъынты хусусиетлерини айрыджа козь огюне алмакъ керек.
2.6 Клапаннынъ материалы .
Коррозиягъа къаршы турмакъ: Сувлы коррозиягъа къаршылыкъкъа эсасланып, уйгъун материалларны сечип алынъыз, меселя, тот басмагъан челик, Хастеллой ве иляхре.
Механик къавийлик: Клапан материалынынъ иш басымына даянмакъ ичюн етерли механик къавийлиги олмакъ керек.
Сыджакълыкъкъа уйгъунлашув: материал иш араретине уйгъунлашмакъ керек, юксек араретли муитке сыджакъкъа даянгъан материаллар, алчакъ араретли муитке исе сувукъкъа даянгъан материаллар керек.
Икътисадият: Ишнинъ ерине кетирильмеси талапларына джевап бермек презумпциясында, даа яхшы икътисадиятлы материалларны сечип алынъыз.
Язы вакъты: 29-июль-2025
