Бу .къапу клапанынисбетен кенъ даркъалгъан, къулланув мейданлыгъы кенъ олгъан умумий клапандыр. О, эсасен сувны сакълавда, маденджиликте ве дигер сааларда къулланыла. Онынъ кенъ къулланув перформансы танылды .zбазар тарафындан чыкъарылгъан. Чокъ йыллар девамында кейфиет ве техникий незарет ве сынавда муэллиф тек къапу клапанынынъ тапылмасы боюнджа белли бир араштырмалар япмады, къапу клапанынынъ къулланылувы боюнджа да, мен даа мукъайт ве гъайретли араштырмалар яптым [1].
Ашагъыда къапу клапанынынъ къурулышы, къулланылувы, насылдыр аваленинъ ёкъ этильмеси, кейфиетини тешкерюв ве дигер тарафлары акъкъында умумий субет кечириле.
Бир къурулыш .
нинъ къурулышы .къапу клапаны: О .къапу клапаныадыр.клапаначылув ве къапалувны идаре этмек ичюн къапу плёнкасы ве клапан ерлештирювини къуллангъан. Бу .къапу клапаныэсасен клапан корпусындан, клапан отургъычындан, къапу левхасындан, клапан сапындан, клапан къапакъындан, къаплама мектюбинден, къаплама басым къапакъындан, клапан сапы гайкасындан, эльден ибарет-копчек ве иляхре.Къапу ве клапан ерлештирюв ери арасындаки нисбий ерлешювнинъ денъишмесине коре, каналнынъ колемини денъиштирмек ве каналны кесмек мумкюн. Къапу клапаныны къатты къапатмакъ ичюн къапу плёнкасы ве клапаннынъ отургъычы ерлештириле.
Къапу клапанынынъ къурулышынынъ чешит шекилине коре къапу клапаныны эки категориягъа больмек мумкюн: клиновой ве параллель.
Клиновой къапу клапанынынъ къапу левхасы шекильде, тыкъынты юзю исе каналнынъ орта сызыгъы янына эгильген. Къапу плёнкасы ве клапан ерлештирюв ери арасындаки клино тыкъмакъ (къапатмакъ) ичюн къулланыла. Клиновой левха бир къапулы я да эки къапулы ола биле.
Параллель къапу клапанынынъ тыкъынты юзю бири-бирине параллель ве каналнынъ орта сызыгъы- на перпендикуляр ола. О, эки чешитке болюне: ачыкъ механизм ве ачылмагъан механизм. Ачыкъ механизмли эки къапу бар. Къапу тюшкенде, эки параллель къапунынъ клины энишликтеки клапан ериндеки эки къапуны тутып, акъынты каналыны кеселер. Къапу котерилип ачылгъанда, къапунен ишбирлик япкъан курек ве къапу айырыла, къапу белли бир юксекликке котериле, клины исе кон Ачыкъ механизмсиз эки къатлы къапу левхасы тарафындан юксельтиле. Къапу левхасы эки параллель клапан ерлештирюв юзю боюнджа клапан ерлештирювине тайгъанда, сувукълыкъны тыкъмакъ ичюн, сувукълыкънынъ чыкъыш тарафындаки клапан корпусына къапу левхасыны басмакъ ичюн, сувукълыкънынъ басымы къулланыла.
Къапу ачылгъанда ве къапалгъанда клапан сапынынъ чешит арекетлерине коре, къапу клапаны эки категориягъа болюне: ачыкъ штангалы къапу клапаны ве къара штангалы къапу клапаны. Ачыкъ штангалы къапу клапанынынъ клапан сапы ве къапу плёнкасы ачылгъанда я да къапатылгъанда, олар айны вакъытта котерилелер ве тюшелер; къаранлыкъ панельли къапу клапаны ачылгъанда я да къапатылгъанда, клапан сапы тек айлана, клапан сапынынъ котерилюви ве тюшюви корюнмей, клапан плёнкасы исе котериле я да тюшюриле. Ачыкъ штангалы къапу клапанынынъ имтианы шунда ки, о, клапан сапынынъ котерилеяткъан юксеклиги ярдымынен каналнынъ ачылгъан юксеклигини къыймет кесе биле, амма саиплик юксеклигини къыскъарта биле. Къолгъа къаршы тургъанда .-копчек я да сап, эльни айландырмакъ-копчек я да сапны саат тарафындан айдап, клапан къапалы ола.
Экинджи къапу клапаныны къулланувнынъ себеби ве сечим принципи:
01 квартиракъапу клапаны
Ялпакъ къапу клапанынынъ къулланылувы:
1) Нефть ве табиий газ ёллав борулары, диверсион тешиклери олгъан ялпакъ къапу клапанлары да боруларны темизлемек ичюн къолайдыр.
2) рафинирленген нефтни ёллав борулары ве сакълав донатмалары.
3) Нефть ве табиий газ чыкъарув порт алетлери.
4) Асылып тургъан парчачыкълар муити олгъан бору.
5) Шеэр газ ёллав бору ёлу.
6) Сув теминаты лейхасы.
Ялпакъ къапу клапаныны сечип алув принципи:
1) Нефть ве табиий газ ёллав борулары ичюн бир къапулы я да эки къапулы ялпакъ къапулы клапанларны сечип алынъыз. Эгер бору ёлуны темизлемек керек олса, диверсия тешиги олгъан бир къапулы ялпакъ къапу клапаныны сечип алынъыз.
2) рафинирленген ягъны ёллав бору ёлу ве сакълав донатмалары ичюн диверсион тешиксиз бир къапу я да эки къапулы ялпакъ къапу клапаныны сечип алынъыз.
3) Нефть ве табиий газ чыкъарув портлы алетлер ичюн диверсион тешикли къара штангалы юзюджи клапан отургъычы олгъан бир къапуны я да эки къапулы ялпакъ къапу клапаныны сечип алынъыз.
4) Асылып тургъан парчачыкълар муити олгъан бору ичюн пычакъ шекилиндеки плиталы къапу клапаныны сечип алынъыз.
5) Шеэр газ ёллав борулары ичюн бир къапулы я да эки къапулы йымшакъ тыгъынчлы ачыкъ штангалы ялпакъ къапулы клапанны сечип алынъыз.
6) Сув берюв инженерлиги ичюн бир къапулы плёнканы я да диверсион тешиксиз эки къапулы плёнканы ачыкъ штангалы ялпакъ къапулы клапанны сечип алынъыз.
02 клиновойкъапу клапаны
Клиновой къапу клапанынынъ къулланылув вакъиалары: Клапанларнынъ чешит тюрлери арасында къапу клапаны кенъ къулланылгъандыр. О, умумен тек толусынен ачмакъ я да толусынен къапатмакъ ичюн келише, низамлав ве дроссельни тыкъмакъ ичюн къулланылмай.
Клиновый къапу клапаны, адет узьре, клапаннынъ тышкъы колемине къатты талап олмагъан, къулланув шараитлери исе нисбетен къатты олгъан ерлерде къулланыла. Меселя, юксек араретли ве юксек басымлы иш муити ичюн къапалы къысымларны чокъ вакъыт къапатмакъ керек.
Умумен, къулланув шараитлери я да ишанчлы тыкъынты перформансы, юксек басым, юксек басым кесюв (буюк басым фаркъы), алчакъ басым кесюв (кичик басым фаркъы), алчакъ шувулты, ава тешиги ве бувланув адисеси, юксек араретли орта, алчакъ араретли (терен сувукъ) къулланув талаплары олгъанда, тешильген клапанны къулланмакъ тевсие этиле. Меселя, энергетика санайында, нефть иритювде, нефть химиясында, денъиз нефтинде, шеэр къуруджылыгъында сув ве канализация темизлев инженерлигинде, химия санайында чокъ къулланмалар бар.
Сайлав принципи: 1.1.
1) Клапаннынъ сувукълыкъ хусусиетлерине талаплар. Къапу клапаны акъынтыгъа аз къаршылыкъ, кучьлю айланув къабилиети, яхшы акъынты хусусиетлери ве къатты тыкъынты талаплары олгъан иш шараитлеринде къулланыла.
2) Юксек араретли ве юксек басымлы муит. Юксек басымлы був, юксек араретли ве юксек басымлы нефть махсулатлары киби.
3) Алчакъ араретли (терен сувукъ) орталыкъ. Сувлы аммиак, сувлу водород, сувлу оксиген ве дигер муитлер киби.
4) Алчакъ басымлы ве буюк .буюклик. Кран суву лейхалары ве канализация темизлев лейхалары киби.
5) монтаж ери: монтаж юксеклиги сынъырлангъанда къара штангалы къапу клапаныны сечип алынъыз; юксеклик сынъырланмагъан вакъытта ачыкъ штангалы къапу клапаныны сечип алынъыз.
6) Тек оны толусынен ачмакъ я да толусынен къапатмакъ мумкюн олгъанда, оны ерлештирмек ве дроссельни тыкъмакъ ичюн къулланмакъ мумкюн олмагъанда, тешик къапусынынъ клапаныны сечип алмакъ мумкюн.
Учь умумий хаталар ве бакъув .
01 Къапу клапанларынынъ умумий бозукълыкълары ве себеплери .
Къапу клапаныны къуллангъан сонъ, эр бир контактнынъ арарети, басымы, коррозиясы ве нисбий арекети себебинден ашагъыдаки проблемалар сыкъ пейда ола.
1) Сызув: эки чешитте ола, яни тышкъы ве ички акъызма. Клапаннынъ тышындаки акъызмагъа акъызма дейлер, акъызма исе къаплама къутусында ве фланец багъланувында чокъ расткеле.
Къаплама къутусынынъ акъып кетмесининъ себеплери: къапламанынъ чешити я да кейфиети талапларгъа джевап бермей; упаковканынъ эскирмеси я да клапан сапынынъ эскирмеси; къаплама безининъ бошавы; клапан сапынынъ устюндеки тырнакълар.
Фланец багъланувында акъызманынъ себеплери: прокладканынъ материалы я да колеми талапларгъа джевап бермей; фланецнинъ тыкъынты юзюнинъ ишлев кейфиети зайыф; багълайыджы болтлар догъру пекитильмеген; бору ёлунынъ конфигурациясы акъылгъа сыгъмай, бу исе багъланувда зияде къошма юклернинъ пейда олувына кетире.
Клапаннынъ ички акъызмасынынъ себеплери: Клапаннынъ йымшакъ къапалувындан пейда олгъан акъызма ички акъызмадыр, о, клапаннынъ тыкъынты юзюнинъ я да тыкъынты алкъасынынъ йымшакъ тамырынынъ зарарланувындан пейда ола.
1) Коррозия — бу, чокъ вакъыт, клапан корпусынынъ, клапан къапакънынъ, клапан сапынынъ ве фланецнинъ тыкъынты юзюнинъ коррозиясыдыр. Коррозия эсасен муитнинъ тесиринен, эм де толдурыджыларда ве прокладкаларда ионларнынъ чыкъмасынен багълыдыр.
2) тырнакъ: къапу плёнкасы ве клапан ерлештирюв ери белли бир контакт нисбети басымы алтында нисбий арекетте олгъанда ерли юзюнинъ чекильмеси я да чыкъмасы пейда ола.
02 Къапу клапаныны бакъув .
1) Клапаннынъ тышкъы акъызмасыны тюзетмек .
Толдурыджыны баскъанда, безнинъ эгильмесинден къачынмакъ ичюн, сыкъыштырмакъ ичюн аралыкъ къалдырмакъ ичюн, юкъары безнинъ болтуны чекмек керек. Толдурыджыны баскъанда, клапан сапы этрафындаки толдурыджы бир тюрлю олсун ве басым ольмесин деп, клапан сапыны айландырмакъ керек, бойлеликнен, клапан сапынынъ айланувына тесир этмесин, толдурыджынынъ агъырувы артсын ве хызмет муддети къыскъарсын. Клапан сапынынъ устю тырнакълангъан, шунынъ ичюн орталыкъны тышкъа къолайлыкънен акъызмакъ мумкюн. Оны къулланмаздан эвель клапан сапы юзюндеки тырнакъларны ёкъ этмек ичюн ишлемек керек.
Фланец багълантысынынъ акъмасы ичюн, эгер прокладка зарарлангъан олса, оны денъиштирмек керек; эгер прокладка материалы догъру сечильмеген олса, къулланув талапларына джевап бере бильген материалны сечип алмакъ керек; эгер фланецнинъ тыкъынтысы юзюнинъ ишлев кейфиети зайыф олса, фланецнинъ тыкъынтысы юзюни чыкъарып, кейфиетли олгъандже янъыдан ишлемек керек.
Бундан да гъайры, фланец болтларыны догъру беклемек, бору ёлуны догъру конфигурация этмек ве фланец багъланувында зияде къошма юклерден къачынмакъ фланец багъланувында акъызманынъ огюне кечмеге ярдым эте.
2) Клапаннынъ ички акъызмасыны тюзетмек .
Ички акъызманы тюзетмек — тыкъынты юзюнинъ зарарыны ве тыкъынты алкъасынынъ тамырынынъ йымшакълыгъыны ёкъ этмектир (тыкъынты алкъасыны басув я да йип ярдымынен клапан плёнкасына я да клапан ерлештирювине пекиткенде). Эгер тыкъынты юзю догърудан-догъру клапан корпусында ве клапан плёнкасында ишленсе, йымшакъ тамырлар ве акъызма проблемасы ёкъ.
Пломба юзю джиддий зарарлангъанда ве пломба юзю пломба юзюгинен пейда олгъанда, эски юзюкни чыкъарып, янъы пломба юзюгинен донатмакъ керек; эгер тыкъынты юзю догърудан-догъру клапан корпусында ишленсе, башта зарарлангъан тыкъынты юзюни чыкъармакъ керек, сонъра янъы тыкъынты алкъасыны я да ишленген юзюни янъы тыкъынты юзю япмакъ ичюн таптамакъ керек. Сыгъдырув юзюнинъ тырнакълары, йыкъынтылары, эзильмеси, оюкълары ве дигер къусурлары 0,05 мм-ден эксик олгъанда, оларны джыйыштырув ёлунен ёкъ этмек мумкюн.
Пломба юзюгининъ тамыры акъып чыкъа. Пломба алкъасыны ичине басып, пекиткен сонъ, ПТФЭ къушагъыны я да беяз къалын бояны клапаннынъ отургъычы я да пломба алкъасы оюгъынынъ тюбюне къоймакъ мумкюн, сонъра исе пломба алкъасына басып, пломба алкъасынынъ тамырыны толдурмакъ мумкюн. Сыгъдырув алкъасыны йипнен пекиткенде, йипнинъ арасында ПТФЭ къушагъыны я да беяз къалын бояны къоймакъ керек Сызыкълар арасындаки акъызма.
3) Клапаннынъ коррозиясыны тюзетмек .
Умумен, клапаннынъ корпусы ве къапакъчыгъы тенъ коррозиягъа огърагъан, клапаннынъ сапы исе сыкъ-сыкъ тешикленген. Тамир вакътында башта коррозиягъа кетирген махсулатны чыкъармакъ керек. Клапаннынъ тешиклери олгъан сапы ичюн оны токарь станогында ишлемек керек, бойлеликнен, оюкъны ёкъ этмек керек, ичинде девамлы чыкъарув маддеси олгъан толдурыджыгъа денъиштирмек я да толдурыджыны дистиллят сувнен темизлемек керек, бойлеликнен, клапан сапына коррозив тесир этеджек толдурыджыдаки ионларны ёкъ этмек керек.
4) тыкъынты юзюндеки тыртырувларны тюзетмек .
Клапанны къуллангъанда, тыкъынты юзюндеки тыртырувларнынъ мумкюн олгъаны къадар огюне кечмек керек, клапанны къапаткъанда айланув моменти пек буюк олмамакъ керек. Эгер тыкъынты юзюндеки тыртырувларны джыйыштырув ярдымынен ёкъ этмек мумкюн олса.
Дёрт къапу клапаныны тапмакъ .
Бугуньки базар муитинде ве къулланыджыларнынъ ихтияджларында демир къапу клапанлары буюк пайны тешкиль этелер. Малюмат кейфиетини тешкерювджи оларакъ, махсулат кейфиетини тешкерювнен таныш олмакътан гъайры, махсулатнынъ озюни де яхшы анъламакъ керексинъиз.
01 Демир къапу клапанынынъ сынав эсасы .
Демир къапу клапанынынъ тапылмасы миллий стандарт GB/T12232-2005 ”Умумий клапан фланец багълантысы демир къапу клапаны” эсасында япыла.
02 Демир къапу клапанынынъ тешкерюв предметлери .
Онъа эсасен: логотип, * кичик дивар къалынлыгъы, басым сынавы, къабукъ сынавы ве иляхре кире.Оларнынъ арасында дивар къалынлыгъы, басым ве къабукъ сынавы керекли тешкерюв предметлери ве эсас предметлердир. Эгер таснифсиз шейлер олса, оларны догърудан-догъру таснифсиз махсулатлар деп къыймет кесмек мумкюн.
Бир сёзнен айткъанда, махсулат кейфиетини тешкерюв бутюн махсулат тешкерювининъ муим къысмыдыр. Онынъ эмиети озю-озюнден корюне. Биз, ог саф тефтиш штабы оларакъ, озь кейфиетимизни даима пекитмек керекмиз. Биз тек махсулатны тешкерювде яхшы иш япмакъ дегиль де, тешкерильген махсулатлар акъкъында анълайышкъа саип олмакъ керекмиз, бойлеликнен, тешкерювде яхшы ишни даа яхшы япмакъ мумкюн.
Язы вакъты: Мар-23-2023
